
Leidse hutspot: de stamppot die later aardappel kreeg
Op 3 oktober eet Leiden hutspot. De legende zet een weesjongen bij een Spaanse pot. De aardappel zat daar in 1574 nog niet in.
Leidens Ontzet herdenkt 3 oktober 1574. Bij de Lammenschans zou een achtergelaten pot zijn gevonden. Geschiedenis van Leiden noemt dat verhaal en corrigeert: de pot van toen was eerder een soepje van peen, ui en specerijen. Aardappel hoorde nog niet op het bord. Klapstuk kon erbij als er vlees was. Haring en wittebrood horen bij dezelfde feestdag; hutspot is de winterse herinnering die later een stamppot werd.
De verhouding in de pan is nu peen, aardappel en ui. Je kunt klapstuk erbij bereiden en wat van het kookvocht gebruiken bij het stampen. Het recept hieronder gebruikt water; met een bouillonblok verandert de smaak en moet je ook de allergenen op het etiket controleren.

Thuis volstaat een gewone stamper. Stamp zo grof of fijn als je lekker vindt en voeg beetje bij beetje kookvocht toe. De zoete peen, de zachtere ui en de aardappel vormen samen een maaltijd die weinig opsmuk nodig heeft.
Je hoeft niet op 3 oktober te wachten. Het verhaal hoort bij Leiden; een pan hutspot past ook op een gewone koude avond.
Aan de slag
4
- 500 g klapstuk (apart te serveren)
- 300 ml water
- 2 tl zout
- 700 g vastkokende aardappelen
- 600 g winterpeen
- 400 g uien
- Kook het klapstuk in water met zout circa 2 uur zacht. Haal het vlees eruit, bewaar het vocht.
- Kook aardappel, peen en ui gaar in een deel van het vocht.
- Stamp grof. Maak een kuiltje, schenk er kookvocht in. Vlees ernaast.
Recept niet proefgekookt. Allergenen: . Controleer ook de etiketten van de gebruikte producten.
Een echte Leidse schotel is oranje van peen, niet geel van alleen aardappel.