Een kind zonder gebruiksaanwijzing

De aanstaande vader had een lijst gemaakt.

Een gezond kind. Een gehoorzaam kind. Een kind dat sliep wanneer zijn vader sliep en wakker werd wanneer dat behoorlijk uitkwam. Hij had ook nog opgeschreven dat het later goed moest kunnen rekenen. Dat leek hem praktisch voor de visverkoop.

De vroedvrouw las de lijst niet. Ze legde hem onder in het bootje, waar het lekte.

„Mooi,” zei ze. „Dan hebben we hier tenminste iets aan.”

Op Urk vertelde men vroeger dat de kinderen uit de Ommelebommelesteen kwamen, de grote steen in het water. Een vader moest eropuit om zijn kind te halen. Voor deze vader, die alles graag volgens plan deed, was dat een geruststellende gedachte. Een adres was veel beter dan een verrassing.

Hij had het wiegje al gebouwd. Precies recht. Hij had een deken gekocht, precies groot genoeg. En hij had een doos gemaakt voor het speelgoed dat het kind later netjes zou opruimen.

Zijn vrouw had hem gevraagd of hij ook een doos voor zijn eigen spullen kon maken.

Dat was iets anders.

Het was avond toen ze naar de steen roeiden. De vroedvrouw zat voorin met een mandje en warme kleertjes. Vader roeide hard. Daarna roeide hij nog harder, want hij wilde laten zien dat er in zijn gezin niet werd getreuzeld.

Ze voeren de steen voorbij.

„Terug,” zei de vroedvrouw.

Bij de tweede poging kwam hij er zo scheef tegenaan dat zijn muts in het water viel.

De vroedvrouw viste hem op met een roeispaan. Ze wrikte er het zeewier uit en gaf hem terug.

„U hoeft niet alles vandaag al te bewijzen.”

In de steen zat een deurtje. Dat is het voordeel van een wonderverhaal: waar een verstandig mens alleen een rots ziet, heeft een ander al een sleutel gevonden.

De vroedvrouw klopte.

Achter het deurtje klonk gekrijs.

Vader schrok. „Is dat die van ons?”

„Dat weten we zo.”

„Hij klinkt boos.”

„Misschien wordt hij gestoord.”

Het deurtje ging op een kier. Er viel warm licht over het water. Vader wilde naar binnen kijken, maar de vroedvrouw zette haar brede schouder voor hem.

„Wacht u hier.”

„Ik had nog een paar voorwaarden.”

„Dat hoorde ik.”

Het deurtje ging achter haar dicht.

Vader zat alleen in het bootje. Het water klotste tegen de steen. Hij haalde zijn lijst tevoorschijn. De inkt was uitgelopen. Van het woord gehoorzaam was alleen nog een zwarte vlek over.

Hij draaide het papier om. Misschien kon hij opnieuw beginnen.

Achter de deur begon een tweede kind te huilen. Toen een derde. Er klonk gescharrel, alsof iemand met heel kleine voeten tegen een emmer schopte.

Vader vouwde zijn lijst op.

De vroedvrouw kwam terug met het mandje. Er stak een klein rood gezicht boven het dekentje uit.

„Een meisje,” zei ze.

Vader boog zich erover.

„Ze kijkt nogal streng.”

„Ze ziet u voor het eerst.”

Het kind deed haar mond open en brulde. Het geluid was veel groter dan het gezicht waar het uitkwam. Vader keek naar het deurtje.

„Is er niets bij?”

De vroedvrouw tilde een wenkbrauw op.

„Uitleg, bedoel ik.”

„Ze heeft honger als ze honger heeft. Ze slaapt als ze slaapt. De rest zult u samen moeten uitzoeken.”

Vader streek over zijn natte muts. Hij keek naar de steen, die er alweer uitzag als een steen, alsof er nooit een deurtje in had gezeten.

„En als ik het verkeerd doe?”

De vroedvrouw zei even niets. Ze schoof het mandje dichter naar hem toe.

„Houd haar maar vast.”

Hij nam zijn dochter zo voorzichtig op alsof hij haar van dun ijs had gekregen. Ze stopte met huilen, keek naar zijn baard en greep zijn wijsvinger.

Ze kneep verbazend hard.

„Ze laat niet los,” fluisterde hij.

„Dat is voorlopig de bedoeling.”

Op de terugweg roeide hij langzaam. Toen een golfje tegen de boot tikte, hield hij zijn roeispanen even stil. Hij keek telkens naar het mandje.

Thuis lag zijn vrouw te wachten. Hij zette hun dochter naast haar en begon te vertellen over de steen. Over zijn muts, het deurtje en de vroedvrouw die nergens antwoord op gaf.

„En je lijst?” vroeg zijn vrouw.

Hij tastte in zijn zak en haalde de natte prop tevoorschijn.

Het kind maakte een geluid dat sterk op een bevel leek.

Vader gooide het papier weg en stond onmiddellijk op.

Zijn vrouw glimlachte.

Er was die avond toch nog iemand bijzonder gehoorzaam geworden.