Veerponten: de overkant als dagelijkse halte
In Amsterdam is de overkant geen metafoor. Het is een GVB-lijn over water, ouder dan de elektrische tram.
Het Buiksloterveer wordt al in 1308 genoemd en geldt als een van de oudste openbaarvervoerlijnen van het land. Het Tolhuis aan de noordoever herinnert aan de tijd dat overzetten tol kostte. Sinds 1897 vaart een gemeentelijke dienst tussen Centraal Station en de Buiksloterweg. In 1912 werd de personenovertocht gratis, na lobby van bewoners van Noord die industrie en woningbouw aan de stad wilden binden.
Gemeenteveren fuseerden in 1943 met de Gemeentetram tot het Gemeentevervoerbedrijf. Ponten bleven toen de IJ-oever nog geen metro had. Nieuwe wijken brachten nieuwe lijnen, van IJplein tot NDSM. GVB vaart ook de ponten over het Noordzeekanaal, ooit rijksponten. Het kanaal sneed Noord-Holland in de negentiende eeuw door; de pont is de naad. Voetgangers en fietsers gaan daar doorgaans gratis; auto’s betalen. Actuele afvaarten horen op de site van de vervoerder.
Een veer is geen attractieboot. Het is de kortste weg als een tunnel ontbreekt of te ver is. Fiets, kinderwagen, bezorger: dezelfde kade. Kijk vanaf het water naar beide oevers tegelijk. Die twee stadsdelen bestaan bij de gratie van deze oversteek.
Even anders kijken
De bijnaam ‘overkanters’ voor Amsterdammers in Noord komt uit het veerverkeer.
Zoek het Tolhuis bij de Buiksloterweg: daar zit de oude logistiek van betalen en wachten nog in de steen.