Noord-Holland
Haarlem
Aan het Spaarne staat een museum waar schilderijen, fossielen en wetenschappelijke instrumenten bij elkaar horen. Teylers Museum geeft daarmee meteen een ingang tot Haarlem: de stad bewaart meer dan mooie gevels. Verzamelen, onderzoeken, schilderen en herdenken krijgen er ieder een eigen plek. Het water verbindt de museumgevel met de molen De Adriaan, terwijl de Grote Markt het stadhuis en de Grote of St.-Bavokerk bijeenbrengt.
Het Frans Hals Museum aan het Groot Heiligland legt een ander accent. Hier staat beeldende kunst centraal, van Frans Hals tot latere kunstenaars. Het nabijgelegen ABC Architectuurcentrum richt de aandacht op gebouwen en de veranderende stad. Zo gaat een bezoek niet alleen over wat Haarlem heeft bewaard, maar ook over hoe de stad wordt vormgegeven.
Aan de Barteljorisstraat krijgt de geschiedenis een persoonlijk gezicht. Het Corrie ten Boomhuis vertelt over de familie en de gebeurtenissen in het huis tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dat onderwerp vraagt een ander tempo dan een museumzaal of een wandeling langs het water.
Tussen deze adressen liggen straten, pleinen en hofjes. Ze maken Haarlem ook buiten de musea interessant: het Spaarne biedt samenhang, de Grote Markt een herkenbaar middelpunt en de hofjes een kleinere schaal. Kunst, kennis en herinnering vormen samen de rode draad van een dag in de stad.
Musea en plekken in Haarlem
Teylers Museum
Teylers Museum brengt schilderijen en tekeningen samen met fossielen, mineralen en wetenschappelijke instrumenten. De combinatie laat zien hoe kunst en onderzoek binnen één verzameling naast elkaar groeiden.
Spaarne 16, 2011 CH Haarlem
Frans Hals Museum
Het Frans Hals Museum verbindt het werk van Frans Hals met een bredere kunstcollectie. De verzameling loopt door tot latere en hedendaagse makers, zodat Haarlem hier meer is dan de achtergrond van één schilder.
Groot Heiligland 62, Haarlem
Corrie ten Boomhuis
Het Corrie ten Boomhuis vertelt de geschiedenis van de familie en van onderduik tijdens de Tweede Wereldoorlog. De schuilplaats, familiefoto's en voorwerpen verbinden dat verhaal met het huis zelf.
Barteljorisstraat 19, 2011 RA Haarlem
Molen De Adriaan
De Adriaan staat aan het Spaarne en maakt de techniek van de windmolen zichtbaar. In de molen gaat het zowel over de werking van de machine als over haar plaats in de geschiedenis van Haarlem.
Papentorenvest 1-A, 2011 AV Haarlem
ABC Architectuurcentrum Haarlem
ABC Architectuurcentrum Haarlem richt zich op architectuur en de stad. Tentoonstellingen over onder meer Haarlemse wijken verbinden ontwerpen met de omgeving waarin mensen wonen.
Grote of St.-Bavokerk
De Grote of St.-Bavokerk is een laatgotische kerk aan de Grote Markt. Houten gewelven, oud kerkmeubilair en het Müllerorgel geven het interieur verschillende historische lagen.
Grote Markt 22 (noordzijde), 2011 RD Haarlem
Eten & slapen in Haarlem
De adressen hieronder liggen verspreid over de binnenstad en de omgeving van de Haarlemmerhout. De hotels geven verschillende vertrekpunten voor een verblijf; de restaurants verbinden een maaltijd met een concrete plek in de stad.
Slapen in Haarlem
Lion D'Or
Stadshotel aan de Kruisweg, bij station Haarlem.
Wijk: Oude Stad
Omgeving: Stationsomgeving · Kruisweg
Grand Hotel Frans Hals
Hotel aan de Damstraat in de binnenstad, met een lounge en hotelbar.
Wijk: Oude Stad
Omgeving: Binnenstad · Damstraat
B&B Hotel Malts
B&B-hotel in een monumentaal pand aan de Zijlstraat.
Wijk: Oude Stad
Omgeving: Binnenstad · Zijlstraat
Hotel ML
Kleinschalig hotel aan het Klokhuisplein, in een historisch gebouw.
Wijk: Oude Stad
Omgeving: Binnenstad · Klokhuisplein
Boutique Hotel 't Vosje
Boutiquehotel bij de Haarlemmerhout, aan de Spanjaardslaan.
Wijk: Haarlemmerhoutkwartier
Omgeving: Haarlemmerhout · Spanjaardslaan
Eten in Haarlem
De Kloosterkeuken
Restaurant aan de Hagestraat met een Frans georiënteerde kaart en seizoensproducten.
Wijk: Oude Stad
Omgeving: Binnenstad · Hagestraat
Zuidam
Restaurant aan de Scheepmakersdijk, met een terras aan het water en gerechten uit verschillende keukens.
Wijk: Oude Stad
Omgeving: Binnenstad · Scheepmakersdijk
DeDAKKAS
Restaurant in een glazen paviljoen op het dak van parkeergarage De Kamp, met uitzicht over de binnenstad.
Wijk: Oude Stad
Omgeving: Binnenstad · De Kamp
Parck
Restaurant aan het Frederikspark, bij het Houtplein, met lunch, diner en een terras rond de villa.
Wijk: Haarlemmerhoutkwartier
Omgeving: Haarlemmerhout · Frederikspark
Toujours
Restaurant en lounge aan de Oude Groenmarkt, met een terras.
Wijk: Oude Stad
Omgeving: Binnenstad · Oude Groenmarkt
Uitgaan in Haarlem
Concert, theater en film geven een avond in Haarlem elk een ander ritme. Deze drie locaties hebben een eigen programma, op hun eigen website.
PHIL Haarlem
PHIL presenteert concerten, van kamermuziek en orkesten tot pop en jazz. De concertlocatie staat aan de Lange Begijnestraat.
Schuur
De Schuur combineert theater en film aan de Lange Begijnestraat. Het programma omvat voorstellingen en filmvertoningen.
Wijk: Oude Stad
Filmkoepel
Filmkoepel is een bioscoop aan het Koepelplein. Naast films staan ook speciale programma's in de agenda.
Wijk: Waarder- en Veerpolder
Een dag in Haarlem
Deze route verbindt kunst en wetenschap aan het Spaarne met het Groot Heiligland, de Barteljorisstraat en de molen De Adriaan. De tijdvakken geven een voorbeeldindeling, met ruimte tussen de bezoeken voor lunch en verplaatsing; de bezoekdag en beschikbare rondleidingen bepalen de uiteindelijke volgorde. Het Corrie ten Boomhuis is alleen met een gereserveerde rondleiding te bezoeken; die duurt ongeveer een uur, terwijl een rondleiding in De Adriaan 45 minuten duurt.
11.00–12.00 · Teylers Museum
Teylers Museum vormt het begin van de route. Schilderijen, fossielen en instrumenten zetten verschillende manieren van kijken naast elkaar: een voorwerp kan tegelijk verzameling, onderzoeksinstrument en aanleiding tot verwondering zijn.
12.45–13.45 · Frans Hals Museum
Daarna verschuift de aandacht naar het Groot Heiligland en het Frans Hals Museum. De kunstcollectie geeft de stad een menselijk gezicht, met het werk van Frans Hals als herkenbaar aanknopingspunt. Het ABC Architectuurcentrum biedt in dezelfde straat een verbinding met de gebouwde stad.
14.00–15.00 · Corrie ten Boomhuis
Aan de Barteljorisstraat volgt een ander soort geschiedenis. Het Corrie ten Boomhuis vertelt over een familie, onderduik en vervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een bezoek aan het interieur verloopt met een gereserveerde rondleiding.
15.30–16.15 · Molen De Adriaan
De Adriaan brengt de route terug naar het Spaarne. De molen verbindt de oever met de techniek van windkracht; bij een rondleiding wordt de werking ervan uitgelegd. Het water dat bij Teylers het vertrekpunt vormde, geeft ook deze laatste halte zijn omgeving.
Kaart en kernen
Grenzen, water en wegen: © Kadaster / PDOK (CC0). Parkeren: RDW Open Data. Voorzieningen: © OpenStreetMap-bijdragers. Loopcirkels: hemelsbreed bij 5 km/u, indicatief.
Meer van Haarlem
Haarlem heeft ook een plaats in de Nederlandse verteltraditie. Deze twee Holland-verhalen zijn literaire navertellingen van sagen; de gebeurtenissen worden niet als stadsgeschiedenis gepresenteerd.
Haar kostbaarste bezit
Een Haarlemse vrouw krijgt toestemming haar kostbaarste bezit mee te nemen. De belofte blijkt meer te omvatten dan de belegeraars verwachten.
De vrouw die niet aan land hoorde
Edam en Haarlem twisten om een zeemeermin. De navertelling draait om de verlangens van de steden en het zwijgen van hun ongewone gast.
Kerncijfers en vervoer
Inwoners
168.898
Oppervlakte
32,10 km²
Water
2,90 km²
Woonplaatsen
2
Peildatum · 1 januari 2026
Stations
Zoeken in Holland Magazine
Water, erfgoed en hofjes
Langs het Spaarne
Het Spaarne is meer dan een lijn op de kaart. Teylers Museum en De Adriaan geven de rivier twee verschillende gezichten: een verzameling van kunst en kennis, en een gebouw waarin windkracht productief werk verrichtte.
De Grote Markt
Aan de Grote Markt staan het stadhuis en de Grote of St.-Bavokerk tegenover het dagelijkse stadsleven. De kerk heeft een eigen geschiedenis van bouwen, meubileren en muziek maken; het plein verbindt die geschiedenis met de stad eromheen.
Haarlemse hofjes
Hofjes brengen een andere schaal in de stad: huizen rondom een binnenplaats, in plaats van een gevelwand langs een straat. Het Hofje van Staats is daarvan een Haarlems voorbeeld, met een patriciërshuis aan het hoofd van de binnenplaats.
Meer over Haarlem
De musea vertellen verschillende verhalen over dezelfde stad. Teylers verbindt kunst met onderzoek, het Frans Hals Museum legt het accent op beeldende kunst en ABC op architectuur. De Grote Markt en het Spaarne verbinden die onderwerpen buiten de museumdeuren.
Teylers Museum
Kunst en wetenschappelijke verzamelingen aan het Spaarne.
Frans Hals Museum
De kunstcollectie rond Frans Hals en latere kunstenaars.
ABC Architectuurcentrum Haarlem
Architectuur, Haarlemse wijken en de gebouwde stad.
Grote of St.-Bavokerk
Laatgotische kerk, historisch interieur en orgel aan de Grote Markt.