Nederland in al zijn verhalenReizen · erfgoed · cultuur · natuur
HomeHolland Magazine
Nederlands
Een wit doeltje met net midden op een geelgroen grasveld, omringd door dichte lichte mist.
Mensen

Week van de Scheidsrechter 2026: waarom de sport scheidsrechters tekortkomt

Van zaterdag 3 tot en met zondag 11 oktober bedanken sportbonden hun arbiters. Achter het bedankje zit een zorg: de KNVB meldt al jaren een tekort aan scheidsrechters in het amateurvoetbal.

Redactie Holland Magazine · 3 oktober 2026

Van zaterdag 3 tot en met zondag 11 oktober 2026 is het de Week van de Scheidsrechter. Het is een sportbreed initiatief van NOC*NSF, meldt de KNVB. Daarin spreken de voetbalbond, verzekeraar ARAG en de scheidsrechtersorganisatie COVS hun waardering uit voor de scheidsrechters en assistent-scheidsrechters in het voetbal. Ook de volleybalbond Nevobo en hockeybond KNHB besteden aandacht aan hun scheidsrechters. Maar waarom is zo'n bedankweek eigenlijk nodig?

Het werk achter de wedstrijd

Het antwoord begint bij de omvang van het werk. Volgens de KNVB werden in het seizoen 2025/2026 in het amateurvoetbal 834.553 wedstrijden gespeeld, tegen 821.034 een seizoen eerder. Bij de week van vorig jaar noemde de bond zo'n 25.000 scheidsrechters in het amateurvoetbal of als official in het betaald voetbal. In de drukste speelweekenden gaat het om 33.000 wedstrijden. Zonder scheidsrechter, zegt de Nevobo, is er geen wedstrijd.

Hoe groot is het tekort?

Concrete cijfers over het tekort zijn schaars en deels verouderd. In oktober 2021 schreef de KNVB dat het amateurvoetbal in 2016 ongeveer 34.000 scheidsrechters telde en dat het er toen ruim 30.000 waren. De bond sprak van een structureel tekort van 1.000 tot 1.500 arbiters. Het gevolg zat vooral onderaan de competitie: teams in de lage categorieën stonden steeds vaker zonder scheidsrechter aan de aftrap.

Ook binnen de bond zelf is de ambitie groter dan de werkelijkheid. Sebastiaan Kleijburg, coördinator wedstrijdzaken amateurvoetbal bij de KNVB, zei in oktober 2021 tegen Sport&Strategie dat de bond streeft naar ongeveer twintig procent van de wedstrijden onder leiding van KNVB-scheidsrechters, maar dat het toen rond de tien procent zat. Hij schatte dat er 5.000 tot 6.000 KNVB-scheidsrechters nodig zijn. Het aandeel vrouwen lag volgens hem iets onder de één procent.

Hoe dat er op een club uitziet, vertelde de scheidsrechterscoördinator van VV Gemert destijds aan Omroep Brabant. Soms moest een opa van een jeugdspeler fluiten. Volgens Enrico Meulenbroek was dat niet altijd een succes.

Corona, clubs en kortere lontjes

Wat veroorzaakt het tekort? Directeur Amateurvoetbal Jan Dirk van der Zee wees destijds op twee dingen: anderhalf jaar corona, waarin scheidsrechters wel uitstroomden maar niet binnenkwamen omdat lessen niet fysiek gevolgd mochten worden, en een gebrek aan beleid bij clubbesturen voor het werven, opleiden en begeleiden van scheidsrechters. Volgens de KNVB had destijds slechts 100 van de ruim 3.000 verenigingen het ARAG Fair Play Certificaat.

Hoe zwaar corona woog, rekende Kleijburg voor: in ruim een jaar gingen 160 opleidingen voor verenigingsscheidsrechters en 45 opleidingen tot KNVB-scheidsrechter niet door. Opleiden is volgens hem de levensader van de bond. Dat lag stil.

Dan is er het gedrag langs de lijn. De KNVB schrijft over de nieuwste cijfers dat maatschappelijke ontwikkelingen, zoals een afnemend respect voor autoriteit en een toename van agressief gedrag, ook op de voetbalvelden terugkomen. Over het seizoen 2025/2026 meldt de bond 1.193 wedstrijden met een zware tuchtzaak. Dat is 0,143 procent van alle gespeelde wedstrijden, tegen 0,129 procent een seizoen eerder. De KNVB benadrukt dat het overgrote deel van de wedstrijden sportief verloopt.

De bond neemt maatregelen. Na verbale of fysieke agressie tegen een scheidsrechter mag een heel team twee weken niet spelen. Dat gebeurde in 2025/2026 in 378 gevallen en leidt volgens de KNVB tot minder herhaling bij dezelfde clubs. Verder werden afgelopen seizoen 190 verenigingen intensief begeleid, 41 procent meer dan een jaar eerder.

Even anders kijken

Een scheidsrechter valt vooral op als er iets misgaat. Daarom is de simpelste vraag in deze week misschien de beste: wie fluit eigenlijk de wedstrijd van je kind, je buurman of jezelf? Iedere KNVB-official is volgens de bond ooit als clubscheidsrechter begonnen. Het tekort wordt dus niet alleen aan de lijn opgelost, maar ook op de club zelf, bij de mensen die zelf spelen en ooit besluiten om de fluit te pakken.

Een wit doeltje met net midden op een geelgroen grasveld, omringd door dichte lichte mist.
Een klein voetbaldoel op een met mist overdekt veld; een foto van Glen Carrie. Glen Carrie glencarrie / Wikimedia Commons (CC0). Beeldverantwoording
Een gele en een rode plastic kaart naast elkaar op een lichte ondergrond.
Een gele en een rode kaart, de bekendste hulpmiddelen van de scheidsrechter. de:Benutzer:Christian Spitschka / Wikimedia Commons (Public domain). Beeldverantwoording
Een vers gemaaid grasveld met een doel, een laag clubgebouw links en bomen op de achtergrond onder een licht bewolkte lucht.
Een gemaaid voetbalveld met clubgebouw in Jaroměřice nad Rokytnou in Tsjechië; zo'n veld heeft elke week een scheidsrechter nodig. Jiří Sedláček / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0). Beeldverantwoording

Bronnen en beeldrechten

Rubrieken

HomeStad & streekNatuurEropuitMuseaReceptenWeerVolksverhalenAlle verhalen