Huis Bergh weer open: in de kelder van het kasteel wordt vanaf zaterdag 10 oktober ook op zaterdag gemunt

Op 17 september 2026 heropende koning Willem-Alexander Kasteel Huis Bergh in 's-Heerenberg. Hij deed dat met een historische slingerpers: de koning sloeg een munt, meldt het Koninklijk Huis. Volgens de stichting Huis Bergh herinnert het ontwerp aan 1556, het jaar waarin graaf Willem IV van den Bergh trouwde met Maria van Nassau. Zij was een zuster van Willem van Oranje en woonde op het kasteel, aldus het Koninklijk Huis.

Zaterdag 10 oktober is de eerste zaterdag waarop wordt gedemonstreerd hoe een munt wordt geslagen, om 13.00 en 14.30 uur, in de kelder van de donjon, de grote vierkante toren. De muntpagina van het kasteel noemt de zondag als vaste demonstratiedag, het hele jaar door; nieuw is de zaterdag. Tot de heropening op 17 september was het kasteel dicht. De demonstraties vallen onder de entree. Wie zelf een munt wil slaan, betaalt € 4,00 voor messing, € 5,00 voor tin of € 12,50 voor zilver.

Wat de restauratie veranderde

Het kasteel moest dicht omdat de fundering was verzakt, schrijft de stichting. Van 2023 tot 2026 werd er gewerkt. Onder het gebouw is de fundering steviger gemaakt, en de kelder ziet er weer uit zoals in de middeleeuwen. Het Koninklijk Huis noemde daarnaast asbestsanering, verduurzaming, een nieuwe inrichting en betere toegankelijkheid als redenen voor de restauratie. Voor dat laatste kwam er een nieuwe lift. Met het verduurzamingsplan wil de stichting 70 procent minder gas verbruiken; daarvoor kwamen er onder meer vloerverwarming in de kelder en isolatie van gerecyclede spijkerbroeken. Bezoekers komen nu binnen via een nieuwe ingang en vinden vier nieuwe zalen, met meer ruimte voor de verhalen van de bewoners en de stad.

Een kasteel en zijn stad

Volgens de stichting gaat het kasteel terug tot ongeveer 1100, toen Constantinus, bijgenaamd de Monte (Latijn voor "van den Bergh"), het zou hebben laten bouwen. In het moeras lag een eiland waarop een kunstmatige heuvel werd gemaakt, een motte; daar kwam een ronde toren van tufsteen op. In een muur van de hoofdburcht zijn daar nog resten van te zien. Willem I van den Bergh gaf 's-Heerenberg in 1379 stadsrechten. De stichting noemt Huis Bergh het enige overgebleven kasteel in Nederland binnen de oude omwalling van een stad.

In 1572 leidde graaf Willem IV van den Bergh een veldtocht langs de IJssel. Daardoor raakte zijn kasteel in de oorlog betrokken en werd het zwaar beschadigd; rond 1600 begon men aan het herstel. Een brand verwoestte de hoofdburcht in 1735 volledig. Jan Herman van Heek, textielindustrieel en kunstverzamelaar, kocht het kasteel in 1912 van de vorst van Hohenzollern-Sigmaringen. Toen de hoofdburcht in 1939 opnieuw uitbrandde, hielpen inwoners van 's-Heerenberg een groot deel van de kunst te redden. Van Heek bracht kasteel, collectie en landgoed in 1946 onder in de Stichting Huis Bergh.

Drie keer zien en doen

De munt en zijn muntmeester. Het recht om munten te slaan kregen de heren van den Bergh begin 14e eeuw van de bisschop van Keulen. Het Munthuis, waar dat gebeurde, staat nog altijd recht tegenover het kasteel. In 1582 ging de munt in 's-Heerenberg dicht. In het kasteel hangt een pas gerestaureerd schilderij van muntmeester Clemens van Eembrugge, samen met zijn gezellen. In 1577 werkte hij voor graaf Willem IV, maar stond binnen een jaar alweer op straat. De stichting schrijft dat de Berghse munt veel munten sloeg met te weinig edelmetaal erin, zogenoemde hagemunten.

Een portret dat praat. In de grote hal heet een portret van Jan Herman van Heek de bezoekers welkom. Kunstmatige intelligentie laat het spreken met Van Heeks echte stem, bewaard op een grammofoonplaat uit de jaren vijftig. Ook de akte van het huwelijk tussen Willem IV en Maria van Nassau, het origineel, is nu voor publiek te zien. Met hulp van het Stadsmuseum krijgt de stadsgeschiedenis meer ruimte, onder meer in een muurtekening van 7 bij 3 meter, die tekenaar Jan Rothuizen bij de opening toelichtte.

De stad te voet. Elke zondag om 11.30 uur begint op de voorburcht, bij het toeristisch informatiepunt, een historische stadswandeling met gids van circa 90 minuten, voor € 5,00 per persoon. De route gaat over de oude omwalling en langs wat de stichting de oudste gedocumenteerde tuin van Nederland noemt, en komt langs de kaatsbaan.

Praktische informatie & handige links

• Openingstijden september en oktober 2026: dinsdag tot en met zondag 11.00–16.00 uur, maandag gesloten. Voor november en december gelden andere tijden. Zie huisbergh.nl.
• Toegang: volwassenen € 16,50, kinderen van 4 tot en met 18 jaar € 9,50, kinderen tot 4 jaar gratis. Met Museumkaart gratis.
• Muntslag: agenda Huis Bergh, zaterdag en zondag om 13.00 en 14.30 uur.
• Route: adres parkeerplaats Hof van Bergh 8, 's-Heerenberg; parkeren kost € 4,00 per voertuig. Met het openbaar vervoer per bus vanaf station Doetinchem; zie route en bereikbaarheid.
• Achtergrond: aankondiging van de heropening door het Koninklijk Huis.