Eropuit
Vallende sterren in oktober: de Draconiden in de nacht van 8 op 9 oktober en de Nacht van de Nacht op 24 oktober
Het maximum van de Draconiden valt vrijdag 9 oktober rond 3 uur; donderdagavond rond 21.00 uur is het beste kijkmoment, onder een bijna maanloze hemel. Op zaterdag 24 oktober doven gemeenten en bedrijven lichten voor de Nacht van de Nacht. Waarom een donkere plek het verschil maakt, en waar je die vindt.
Wie donderdagavond 8 oktober een heldere lucht heeft, kan naar boven kijken. Volgens de sterrenkundige site hemel.waarnemen.com kun je rond 21.00 uur het best naar Draconiden uitkijken. Het maximum van de zwerm valt op vrijdag 9 oktober, rond 3 uur 's nachts. National Geographic plaatst de piek in de nacht van donderdag op vrijdag en schrijft dat je een uur of twee na zonsondergang het meest ziet.
Verwacht geen vuurwerk. Van de Draconiden zelf valt volgens hemel.waarnemen.com gemiddeld hooguit één meteoor per uur, zelfs als de radiant, het punt waar de meteoren vandaan lijken te komen, recht boven je zou staan. Tel je de meteoren van andere zwermen en de losse, sporadische meteoren mee, dan zijn bij een donkere en heldere hemel circa 10 tot 17 meteoren per uur te zien. Op een donkere locatie zijn er volgens dezelfde site ongeveer vier keer zoveel zichtbaar als in een grote stad.
Dit jaar zit de maan niet in de weg. In de nacht van het maximum komt ze volgens hemel.waarnemen.com pas om 6.25 uur op, voor ongeveer 4 procent verlicht. National Geographic noemt een smalle, afnemende maansikkel en dus weinig maanlicht, zodat ook zwakkere meteoren te zien zijn.
Een zwerm met grillen
De Draconiden heten ook Giacobiniden, naar de komeet 21P/Giacobini-Zinner, die het stof levert. Die komeet is genoemd naar Michel Giacobini, die hem in 1900 ontdekte, en Ernst Zinner, die hem in 1913 terugvond, aldus NASA. Meestal stelt de zwerm weinig voor. Maar in 1933 en 1946 waren er uitbarstingen. Volgens NASA werden er in 1933 in Europa 500 Draconiden per minuut gezien, en in 1946 in de Verenigde Staten 50 tot 100 per minuut. Als jaren met voorspelde uitbarstingen noemt hemel.waarnemen.com onder meer 2025 en 2030; 2026 staat er niet tussen.
Een vallende ster is geen ster maar een korreltje steen of gruis. Bij de Draconiden schiet zo'n deeltje met zo'n 20 kilometer per seconde de atmosfeer in, wat voor een meteoor vrij langzaam is, en tussen 80 en 120 kilometer hoogte is het al verdampt. Het licht dat je ziet, komt volgens hemel.waarnemen.com vooral van de lucht eromheen, die gaat gloeien.
Je hebt er geen instrumenten voor nodig. Bij helder weer volstaat het blote oog; een ligstoel en warme kleding maken het comfortabeler. Geen geluk op donderdag? Rond het maximum is gedurende circa vier dagen nog ruim de helft van het maximale aantal Draconiden te zien.
Meer te zien deze maand
National Geographic zet nog een paar momenten op een rij. Saturnus stond op 4 oktober in oppositie, het dichtst bij de aarde; ook de dagen erna zijn goed om de ringen te zoeken, maar daarvoor heb je wel een kleine telescoop of een sterke verrekijker nodig. Rond 23.00 uur staat de planeet in het zuidoosten. Bij nieuwe maan op 10 oktober is er een goede kans om de heldere kern van de Melkweg te zien, laag boven de zuidelijke horizon. Volgens het blad is oktober een van de laatste maanden waarin dat vanuit Nederland kan. De Orioniden bereiken op 22 oktober hun hoogtepunt; op een donkere plek zijn dat er tot elf per uur. Omdat de maan dan bijna vol is, kijk je het best tussen 4.00 en 6.00 uur.
Zaterdag 24 oktober: Nacht van de Nacht
Ruim twee weken later staat het donker zelf centraal. Op zaterdag 24 oktober 2026 is de Nacht van de Nacht, georganiseerd door de Natuur en Milieufederaties, dit jaar voor de 22e keer. Door het hele land zijn er activiteiten in het donker, en honderden bedrijven en gemeenten doven de verlichting van gebouwen en reclames. De organisatie rekent Nederland tot de landen met de meeste verlichting ter wereld en wil het land donkerder en duurzamer maken.
Op de activiteitenlijst staan onder meer sterrenkijken in het Melarium in Delft, nachtvlinders zoeken in het Westduinpark in Den Haag en, op Ameland, een avond die in Hollum al op vrijdag 23 oktober begint bij de vuurtoren. Staatsbosbeheer organiseert op 24 oktober nachtwandelingen in onder meer het Bentwoud, de Millingerwaard, het Drents-Friese Wold en het Dark Sky Park Lauwersmeer, en op 23 oktober een vollemaanwandeling in het Lauwersmeergebied.
Praktische informatie & handige links
- Draconiden 2026: tijden, maanstand en aantallen per uur op hemel.waarnemen.com.
- Hemelkalender oktober: National Geographic, 8 hemelverschijnselen in oktober.
- Nacht van de Nacht, zaterdag 24 oktober: alle activiteiten per provincie op nachtvandenacht.nl. Bij sommige activiteiten is de plaats beperkt.
- Avondwandelingen Staatsbosbeheer: staatsbosbeheer.nl.
- Weer: of het helder wordt, hangt af van de bewolking op de avond zelf. Kijk kort vooraf naar de verwachting.