Weesp: porselein en stadhuis als begin van een stadswandeling
Het museum van Weesp zit op de tweede verdieping van een stadhuis uit 1776. Het begon als één kamer met oudheden en draait nu om het porselein dat in Weesp werd gemaakt. Vanaf het museum loop je naar kerk, molen en fort.
Aan de Nieuwstraat staat het stadhuis van Weesp, gebouwd tussen 1772 en 1776 naar ontwerp van Jacob Otten Husly. Op de tweede verdieping zit Museum Weesp. Het gebouw was eeuwenlang de plek van het stadsbestuur en tot in de negentiende eeuw ook de rechtbank. De kerkers waar gevangenen op hun lot wachtten, zijn te bezichtigen.
Het museum begon in 1911 als Oudheidskamer. Op 28 december van dat jaar kreeg J. Mooy, de bode van het stadhuis, geld voor het onderhoud van die kamer. Bezoekers kwamen er in het begin alleen op afspraak. In 1928 volgde de eerste aankoop: een terrine met citroenen op het deksel.
Het eigenlijke begin volgt in januari 1974. De gemeenteraad stelt dan een museumcommissie in om de collectie te beheren. Aanleiding is een grote schenking Weesper porselein van baron F. van Heeckeren van Waliën, een nazaat van porseleinfabrikant graaf Van Gronsveld. In 1999 wordt het een geregistreerd museum, aangesloten bij de Museumvereniging. Sinds de samenvoeging van Weesp met Amsterdam in 2022 hoort het bij het Stadsarchief Amsterdam.
Dat porselein is nog altijd de kern. Het eerste porselein dat ooit in Nederland werd gemaakt, komt uit Weesp, en het museum heeft een van de grootste collecties Weesper porselein ter wereld, aangevuld met later Nederlands porselein. Daarnaast hangen en liggen er stadszilver, schilderijen en gravures. Een opstelling gaat over Van Houten, de negentiende-eeuwse uitvinder van oplosbaar cacaopoeder, die zijn fabriek naar Weesp verplaatste. Kinderen zoeken met een speciale zaklamp naar aanwijzingen in een geheime tijdtunnel die onder de stad zou lopen. Een audiotour vertelt de geschiedenis van het stadhuis, in eigen tempo te volgen. De stadsgeschiedenis begint in de zalen bij een nederzetting uit de ijzertijd, en een onderdeel laat zien hoe chocolade wordt gemaakt. Ook de populariteit van Weesper jenever bij de VOC komt aan bod.
Vanaf het NS-station Weesp is het museum tien minuten lopen. Kinderen onder 13 jaar komen gratis binnen, net als houders van een Museumkaart. Het museum is toegankelijk voor mindervaliden. In dezelfde straat, op Nieuwstraat 3, staat de voormalige synagoge, die na de oorlog als garage werd gebruikt en later is hersteld. In de Kerkstraat staat de Grote- of Sint-Laurenskerk, omstreeks 1450 gebouwd en het oudste gebouw van Weesp. Het torenspel van de gebroeders Hemony speelt er nog elk kwartier.
Aan de Vecht staat Molen de Vriendschap, een werkende graanmolen aan de Utrechtseweg 11A. Verder langs de Ossenmarkt ligt het torenfort uit 1861, onderdeel van de ring van vestingwerken rond Amsterdam. Aan dezelfde straat ligt de Bakkersschans, een van de oudste schansen van Weesp. Sinds 1986 is die ingericht als bloementuin met een theetuin.
Het stadhuis uit 1776, de kerk van omstreeks 1450 en het fort uit 1861 liggen zo op één route. Het museum is het begin van die route.
Praktisch
Adres: Museum Weesp, Nieuwstraat 41, 1381 BB Weesp
Vanaf NS-station Weesp: 10 minuten lopen; parkeren op 5 minuten loopafstand
Entree: volwassenen 10 euro, kinderen onder 13 jaar gratis, gratis met Museumkaart
Toegankelijk voor mindervaliden; hulphonden zijn welkom