Utrecht
De Ronde Venen

De Ronde Venen ligt in de provincie Utrecht. De gemeente heeft acht woonplaatsen: Abcoude, Amstelhoek, Baambrugge, De Hoef, Mijdrecht, Vinkeveen, Waverveen en Wilnis. Op 1 januari 2026 woonden er 45.749 mensen. De totale oppervlakte is 116,98 vierkante kilometer, inclusief 17,25 vierkante kilometer water. Het gemeentehuis staat aan de Croonstadtlaan 111 in Mijdrecht.
In de gemeente liggen de Vinkeveense Plassen, het laagveengebied Botshol en zes van de 46 forten van de Stelling van Amsterdam, die sinds 1996 UNESCO-werelderfgoed is. In Wilnis staat de Veenmolen aan de Oudhuijzerweg. In Abcoude is Fort bij Nigtevecht in het weekend te bezoeken. Museum De Ronde Venen in Vinkeveen bewaart een veensteekmachine en is gesloten; de stichting wil het gebouw opknappen.
Op zaterdag is de Veenmolen van 10.00 tot 16.00 uur geopend en Fort bij Nigtevecht van 11.00 tot 17.00 uur. De wandelroute door Waverhoek is 2,5 kilometer lang en het hele jaar open. De wandelroute rond Botshol is gesloten en gaat op zijn vroegst halverwege 2027 weer open.
Zien en doen
Vinkeveense Plassen, Vinkeveen
De Vinkeveense Plassen liggen bij Vinkeveen. Ze ontstonden doordat veensteekmachines het veen wegbaggerden; in Vinkeveen werd tot 1975 turf gewonnen. Veel plassen in de omgeving zijn later drooggemalen, alleen de Vinkeveense Plassen zijn gebleven. De plassen bieden mogelijkheden om te varen, duiken en zwemmen. Het Toeristisch Informatie Punt zit in de haven aan de Herenweg 144 in Vinkeveen.

Botshol en Waverhoek, Waverveen
Botshol is een laagveengebied tussen Abcoude en Vinkeveen, met veenplassen, smalle slootjes, rietland en moerasbos. Natuurmonumenten beheert het gebied. De wandelroute rond Botshol is sinds half augustus 2026 gesloten en gaat op zijn vroegst halverwege 2027 weer open. De wandelroute door het naastgelegen Waverhoek is 2,5 kilometer lang, duurt ongeveer 50 minuten en is het hele jaar open. Honden zijn niet toegestaan.
Fort bij Nigtevecht, Abcoude
Fort bij Nigtevecht aan de Velterslaan 1 in Abcoude is onderdeel van de Stelling van Amsterdam. Het fort heeft een binnenfort en een buitenfort; in de bomvrije kazerne zitten horeca, een vergaderlocatie en werkruimte. Het is elke zaterdag en zondag van 11.00 tot 17.00 uur te bezoeken. In het winterseizoen overwinteren zaagbekken en smienten in de fortgracht. Op het buitenfort zijn geen honden toegestaan.
De Veenmolen, Wilnis
De Veenmolen staat aan de Oudhuijzerweg 109, aan de rand van Wilnis, en kijkt uit over droogmakerijen, bovenlanden en niet-verveende polders. De molen is eigendom van Stichting De Utrechtse Molens en wordt door vrijwillige molenaars bediend. Hij is iedere zaterdag van 10.00 tot 16.00 uur geopend voor de verkoop van meel. Tussen 10.00 en 15.30 uur is een korte rondleiding mogelijk. Op zaterdag 7 november 2026 is de molen gesloten.
Een dag in De Ronde Venen
Een zaterdag van november tot en met maart. Op zaterdag is de Veenmolen in Wilnis van 10.00 tot 16.00 uur geopend, Fort bij Nigtevecht van 11.00 tot 17.00 uur en is de wandelroute door Waverhoek het hele jaar open. Op zaterdag 7 november 2026 is de Veenmolen gesloten.
10.30 · De Veenmolen, Wilnis
De molen aan de Oudhuijzerweg 109 is iedere zaterdag van 10.00 tot 16.00 uur geopend voor de verkoop van meel. Tussen 10.00 en 15.30 uur is een korte rondleiding mogelijk, als de molenaar tijd heeft. Betalen kan alleen contant.
12.30 · Wandelroute Waverhoek, Waverveen
De route van 2,5 kilometer duurt ongeveer 50 minuten en start bij de parkeerplaats aan de Botsholsedwarsweg in Waverveen. Een deel loopt over de Botsholsedijk, met uitzicht op Botshol en op Fort in de Botshol, de heuvel in het open landschap. In de winter overwinteren hier kolganzen en ganzen uit Scandinavië. Honden en fietsen zijn niet toegestaan.
14.45 · Fort bij Nigtevecht, Abcoude
Het fort aan de Velterslaan 1 is op zaterdag en zondag van 11.00 tot 17.00 uur te bezoeken. Er is een expositie in de keelkazemat en een café in de kazerne. Langs de fortgracht overwinteren zaagbekken en smienten. Op het buitenfort zijn geen honden toegestaan.
Kaart en kernen
Grenzen, water en wegen: © Kadaster / PDOK (CC0). Parkeren: RDW Open Data. Voorzieningen: © OpenStreetMap-bijdragers. Loopcirkels: hemelsbreed bij 5 km/u, indicatief.
Woonplaatsen
- Abcoude
- Baambrugge
- Wilnis
- Amstelhoek
- de Hoef
- Mijdrecht
- Vinkeveen
- Waverveen
Meer over de Veenmolen
De Veenmolen in Wilnis wordt door vrijwillige molenaars bediend en heeft een winkel met meelproducten.
De Veenmolen staat aan de rand van Wilnis in een veenweidelandschap dat eeuwenlang veranderde van land naar water door vervening, en daarna weer terug naar land door drooglegging.
Een team van vrijwillige molenaars houdt de molen draaiend; bij voldoende wind draait hij. Het Gilde van Vrijwillige Molenaars is in de jaren zestig opgericht om het molenaarsambacht levend te houden.
In de molenwinkel zijn meelproducten direct verkrijgbaar of op bestelling. Betaling kan alleen contant; pinnen is niet mogelijk.
Kerncijfers en vervoer
Inwoners
45.749
Oppervlakte
116,98 km²
Water
17,25 km²
Woonplaatsen
8
Peildatum · 1 januari 2026
Stations
Natuur, erfgoed en cultuur
Veen en plassen
Wat nu water is, was vroeger een groot veenkussen. Het veen werd uitgestoken of uitgebaggerd en te drogen gelegd op langgerekte stroken land, de legakkers. In Vinkeveen werd tot 1975 turf gewonnen, met plassen als gevolg.
Museum De Ronde Venen aan de Herenweg 240 in Vinkeveen bewaart de veensteekmachine Op Hoop van Zegen No. 2. De machine werkte van 1896 tot 1975 in Vinkeveen en nam het zware werk van de handbaggeraars over. Het museum is gesloten en de stichting wil het gebouw opknappen; op open dagen draait de machine.
De Stelling van Amsterdam
De Stelling van Amsterdam is een 135 kilometer lange verdedigingslinie rond Amsterdam, op 15 tot 20 kilometer van het centrum. Het land rondom kon onder water worden gezet: een laag van zo’n 40 centimeter was te diep voor man en paard en te ondiep voor boten. Zes forten liggen in De Ronde Venen: Fort bij Uithoorn, Fort Waver-Amstel, Fort in de Botshol, Fort aan de Winkel, Fort bij Abcoude en Fort bij Nigtevecht. Niet allemaal zijn ze open voor bezoekers.
Bij Fort in de Botshol en Fort aan de Winkel is nooit een betonnen fort gebouwd; een aarden wal was genoeg. Bij Fort in de Botshol is het aardwerk nog aanwezig. Fort bij Abcoude is gesloten vanwege de herbestemming van de kazerne; de werkzaamheden duren naar verwachting tot halverwege 2027.