De dominee die de toekomst wilde verplaatsen
In Pietersbierum, een dorp bij Harlingen in Friesland in het noorden van Nederland, vertelde men over een vrouw die haar eigen begrafenis zag voordat ze gestorven was. Zo’n vooruitblik noemde men een voorloop. Haar man was dominee en wilde er niets van weten.
Zijn vrouw was ziek. Ze kon niet slapen en draaide zich telkens om, op zoek naar een houding waarin haar lichaam haar even met rust zou laten.
Toen stond er een doodkist in de kamer.
Ze kwam uit bed en keek erin.
Ze lag er zelf in.
Ze wekte haar man. Hij richtte zijn hoofd op en staarde de duisternis in.
‘Waar?’
‘Hier. Midden in de kamer.’
Hij zag niets. Daarmee was voor hem voldoende vastgesteld wat er te zien viel.
‘Ga slapen. Je haalt je van alles in je hoofd.’
Ze ging terug naar bed, maar hield haar gezicht naar de kist gekeerd. Even later verscheen een man in een rood bovenkleed, een hemdrok. Hij liep naar de schoorsteenmantel, pakte er schroeven af en schroefde het deksel dicht. Iemand spreidde een witte doek over de kist. Dragers brachten haar weg.
Daarna was de kamer weer gewoon een kamer. Haar man sliep. Zij wachtte op het licht.
De volgende ochtend vertelde ze alles.
‘Er loopt hier helemaal geen man in zo’n rood ding,’ zei de dominee. ‘Dan kan hij ook geen kist dichtmaken.’
Enige tijd later kreeg zijn vrouw een zoon. Het kind ging in een rode omslag naar de doop. Na de maaltijd had de dominee een grap bedacht.
‘Daar heb je je man in het rood. Dat zal hem geweest zijn!’
Zijn vrouw keek hem aan en zweeg. Hij hield haar stilte voor instemming.
Toen kwam er een nieuwe timmerman in het dorp wonen.
Hij droeg een rode hemdrok. In zijn werkplaats. Op straat. Iedere keer dat men hem zag, had hij datzelfde rood aan.
De vrouw ontmoette hem en hield haar hand voor haar ogen.
‘Die man,’ zei ze.
Daarna sprak ze er niet meer over.
Een jaar later stierf ze.
Nu geloofde de dominee nog steeds niet in het visioen, maar hij wilde het voor de zekerheid anders laten verlopen.
‘De kist moet in de andere kamer.’
Twee dragers tilden de kist op. In de gang moesten ze draaien. Het hout schuurde langs de muur. Ze probeerden het opnieuw, maar kregen de kist niet door de bocht. Ze brachten de kist terug, midden in de kamer.
De dominee keek naar de schoorsteenmantel.
‘Die schroeven moeten daar weg. Op de vensterbank.’
Men verplaatste de schroeven.
De timmerman kwam binnen, in het rood. Hij ging naar de schoorsteenmantel. Er lagen nog een paar schroeven die men over het hoofd had gezien. Hij pakte ze op en maakte de kist dicht.
De dominee keek toe.
Er was nog één ding.
‘Geen witte doek,’ zei hij. ‘Er mag geen witte doek overheen.’
Iedereen had het gehoord. Niemand zou een witte doek neerleggen. De dragers maakten zich klaar.
Vlak voor het vertrek kwam er nog een vrouw binnen. Ze keek naar het kale deksel en vond dat men de vrouw van de dominee zo niet naar buiten kon dragen.
Ze haalde haar witte zakdoek tevoorschijn en spreidde die over de kist.
Ditmaal zweeg ook de dominee.